Restoranda stok sayımı, raflardaki gerçek miktarı kayıttaki miktarla karşılaştırma işidir. Doğru sayım için mutfak kapalıyken sayın, sayım sürerken stok hareketini durdurun, ürünleri raf sırasıyla sayın ve farkları aynı gün inceleyip kaydı düzeltin.

Stok sayımı nedir, neden yapılır?
Stok sayımı, depoda ve dolaplarda fiilen bulunan malzemenin miktarını tek tek ölçüp kayıtlardaki miktarla karşılaştırmaktır. Aradaki fark size üç şeyi söyler: kaydedilmemiş kullanım, fire ve hata. Sayım yapılmadan ne maliyet hesabı ne de sipariş miktarı güvenilir olur.
Stok sayımı ne sıklıkla yapılmalı?
Pahalı ve çabuk bozulan ürünleri (et, balık, süt ürünleri) haftada bir, bütün envanteri ayda bir saymak yaygın bir düzendir. Sayım aralığı uzadıkça farkın nedenini bulmak zorlaşır.
| Ürün grubu | Önerilen sıklık | Neden |
|---|---|---|
| Et, tavuk, balık | Haftalık | Birim maliyeti yüksek, ömrü kısa |
| Süt ürünleri, taze sebze | Haftalık | Son kullanma tarihi yakın |
| Kuru gıda, yağ, baharat | Aylık | Ömrü uzun, tüketimi düzenli |
| Demirbaş ve ekipman | Üç ayda bir | Miktarı seyrek değişir |
Stok sayımı 7 adımda nasıl yapılır?
- Zamanı seçin. Mutfak kapalıyken, tercihen kapanıştan sonra ya da açılıştan önce sayın.
- Hareketi durdurun. Sayım sürerken mal kabul etmeyin, depodan malzeme çıkarmayın.
- Depoyu düzenleyin. Aynı ürünü tek yerde toplayın, açık paketleri öne alın.
- Raf sırasıyla sayın. Soldan sağa, yukarıdan aşağı ilerleyin; listeye göre değil rafa göre sayın.
- Kayıtlı birimle ölçün. Ürün kilogramla kayıtlıysa tartın, adetle kayıtlıysa sayın. Açık paketleri tahmin etmeyin.
- Farkları aynı gün inceleyin. Büyük farkı olan ürünü ikinci kez sayın, nedenini not edin.
- Kaydı düzeltin. Sayımı onaylayın; stok kayıtları gerçek miktara eşitlensin, eksikler fire olarak yazılsın.
Sayımda en sık yapılan hatalar nelerdir?
- Servis sürerken saymak. Sayarken kullanılan malzeme farkı anlamsız kılar.
- Listeden okuyup rafa bakmak. Listede olmayan ya da yanlış rafa konmuş ürün atlanır.
- Açık paketi göz kararı yazmak. Yarım çuval un tartılmadan bilinmez.
- Farkı incelemeden kapatmak. Nedeni bulunmayan fark bir sonraki ay yine çıkar.
Sayım farkı çıkarsa ne yapılmalı?
Önce ürünü yeniden sayın; hataların çoğu sayım hatasıdır. Fark doğruysa nedenini arayın: kaydedilmemiş bir çıkış, bozulup atılmış ürün, yanlış birimle girilmiş bir teslimat ya da porsiyonun tarifinden büyük verilmesi. Nedeni ne olursa olsun kaydı gerçek miktara eşitleyin ve eksiği fire olarak yazın. Böylece kaybın ayda kaç lira ettiğini izleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Stok sayımı ne kadar sürer?
Ürün sayısına ve deponun düzenine bağlıdır. Düzenli bir depoda, ürünler raf sırasıyla ve telefondan sayılırsa süre belirgin biçimde kısalır; en çok zamanı dağınık raflar ve açık paketleri tartmak alır.
Sayımı kim yapmalı?
Mümkünse depodan günlük malzeme alan kişiden farklı biri ya da iki kişi birlikte. Sayan ile kullanan aynı kişi olduğunda hatalar daha zor fark edilir.
Sayım farkı normal midir?
Küçük farklar olağandır: tartı hassasiyeti, buharlaşma, hazırlık firesi. Önemli olan farkın tutarını her sayımda kaydetmek ve artış eğilimini izlemektir.